LIFESTYLEZdravlje i lepota

Najčešći uzrok neplodnosti i spontanih pobačaja: Do kakvih problema može da dovede sindrom policističnih jajnika

Na ovu bolest ukazuju menstrualni poremećaji, muški tip maljavosti, akne, nemogućnost začeća, masne naslage u predjelu stomaka

Čest hormonalni poremećaj kod žena u reproduktivnom dobu, od puberteta do menopauze, predstavlja pojava policističnih jajnika. To znači da su jajnici puni malih cista smještenih ispod samog omotača, a zbog brojnih simptoma koji se javljaju istovremeno govori se, zapravo, o sindromu. Poremećaj je prilično raširen, jer statistika pokazuje da svaka deseta žena ima ovaj problem.

Šta su policistični jajnici, zašto nastaju i zbog čega su toliko učestali, objašnjava specijalista ginekologije i akušerstva profesor dr Aleksandar Ljubić, iz Opšte bolnice “Medigrup”:

– Sindrom policističnih jajnika predstavlja funkcionalni poremećaj jajnika koji stvaraju neuobičajeno visok nivo androgena, odnosno muških polnih hormona. Njihovo prisustvo bitno utiče na ovulaciju, odnosno stvaranje jajnih ćelija. Iako policistični jajnici predstavljaju jedan od najčešćih hormonalnih poremećaja kod žena, mogu da se liječe, i da se odgovarajućom terapijom postigne trudnoća.

Šta dovodi do toga?

– Uzroci nisu do kraja razjašnjeni, ali se smatra da najveću ulogu u sindromu ima hronični izostanak ovulacije. Sigurno je i da postoji kombinacija višestruke genetske predispozicije i uticaja spoljnih faktora. Naime, nekoliko poremećaja mogu da budu krivci za ovakvo stanje. U samom jajniku može da postoji takozvani enzimski defekt. Ali razlog može biti i poremećena funkcija centara u mozgu na nivou hipotalamusa i hipofize. Zbog tih poremećaja nastaje povećana sekrecija, odnosno lučenje specifičnih hormona iz ovih delova mozga. Hiperinsulinemija koju karakteriše visok nivo insulina može takođe da podstakne stvaranje muških hormona, što za posledicu može da ima nastanak policističnih jajnika. To znači da su ovom hormonalnom poremećaju podložnije žene sa nekom od navedenih genetskih osobenosti, kao i gojazne.

Koji simptomi i znaci pobuđuju sumnju na policistične jajnike?

– Najčešći znak je poteškoća nastanka trudnoće zbog izostanka ovulacije. Pacijentkinje mogu da imaju i dismenoreju, odnosno bolne menstruacije koje obično normalno traju. Izostanak menstruacije ili neredovne menstruacije takođe prate ovaj poremećaj. I povišen nivo muških hormona može da se uoči kroz maljavost na neuobičajenim mjestima. Simptom je i gojaznost, pogotovo sa masnim naslagama u predjelu stomaka. Ukoliko je izražen bilo koji od navedenih simptoma i znakova, to je jasan signal da treba potražiti stručnu pomoć ginekologa. Možda je razlog za njihovu pojavu i nešto drugo, ali dilemu treba da razriješi ljekar, a ne da se čeka da simptomi prođu spontano. U ovakvoj situaciji to se neće dogoditi.

Kako se postavlja dijagnoza?

– Dijagnoza se najčešće postavlja na osnovu kliničke slike, ultrazvučnog pregleda, hormonskih analiza. Takođe, pri laparoskopskom pregledu vidi se da su jajnici izmjenjeni i imaju porcelanski izgled. Osim toga, uvećani su, a ne vide se tragovi ranijih ovulacija. Konačna dijagnoza može da se postavi i patohistološkom analizom – biopsijom uzetog tkiva jajnika, ali se to rijetko radi.

Na koji način se liječe policistični jajnici?

– Terapijske mjere su upravo usmjerene na liječenje neplodnosti, amenoreje, odnosno izostanka menstruacije, kao i disfunkcionalnih krvarenja. Menstrualni poremećaji su, inače, najčešći znak ove bolesti i najpre mogu da se uoče. Oni uključuju menstrualne intervale od jednog do drugog ciklusa sa razmakom dužim od 35 dana, manje od osam menstrualnih ciklusa godišnje, izostanak menstruacije četiri mjeseca i duže, kao i produženo krvarenje koje može biti slabo ili obilno. Usmjerene su i na liječenje hirzutizma, odnosno maljavosti muškog tipa, i akni. Terapija se obično sastoji od kombinovanih hormonskih estro- progestagenih preparata. Kod žene koja izrazi želju za potomstvom, sprovodi se indukcija, odnosno izazivanje ovulacije. Dešava se i da nema odgovora na primjenjenu terapiju, pa mora da se sprovode i operativni zahvat ciljano na jajnik.

Da li žene sa ovim sindromom dolaze blagovremeno na lečenje?

– U najvećoj meri dolaze zbog hronične anovulacije i izostanka trudnoće. Sindrom policističnih jajnika je najčešći uzrok neplodnosti, što potvrđuje podatak da se oko tri četvrtine pacijentkinja jave ginekologu upravo zbog ovog problema. Suština je da nepostojanje ovulacije i loš kvalitet jajnih ćelija smanjuju mogućnost reprodukcije. Otežavajuća okolnost je i to što, čak i kada se obavi usađivanje oplođene jajne ćelije ili implantacije, dolazi do određenih poremećaja. Cela situacija postaje složenija jer ti poremećaji dovode i do većeg broja spontanih pobačaja kod ovog sindroma.

Šta može da se preduzme u preventivnom smislu?

– Preventivne mere obuhvataju pravilnu optimizovanu ishranu i adekvatnu fizičku aktivnost. Zapravo, lečenje policističnih jajnika u centar stavlja individualnost i želje pacijentkinje u pogledu ostvarivanja trudnoće, sa obaveznim promjenama životnih navika. Ponekad je potrebno da se reguliše tjelesna težina uz pomoć niskokalorijske dijete i umjerenog vježbanja. U takvim okolnostima, čak i mala promjena težine može značajno da poboljša zdravstveno stanje. Naravno, ukoliko postoje i udruženi metabolički poremećaji, kao što je, recimo, insulinska rezistencija, i oni moraju da se leče. Insulinska rezistencija se javlja kada organizam ima poteškoća da insulin obavlja uobičajene aktivnosti, kao što je, primjera radi, regulacija šećera u krvi.

OZBILjNI RIZICI

Rani početak brojnih hormonskih i metaboličkih neregularnosti, a često i pasivan odnos prema liječenju sindroma policističnih jajnika, krije niz rizika za zdravlje žene. Kao posledica mogu da se jave neredovna krvarenja iz materice, dva do tri puta češći spontani pobačaji, anemija, ali i izrazito visoki trigliceridi i holesterol u krvi. Rizik za nastanak hipertenzije je povećan za čak 40 odsto, a dijabetesa za 16 procenata. Karcinom sluzokože materice i jajnika je dva do tri puta češći, zbog hroničnog izostanka ovulacije i konstantno povišenog nivoa estrogena.

PRIRODNI LIJEKOVI

Ovo nisu lijekovi koji će riješiti osnovni problem policističnih jajnika, ali mogu da pomognu u ublažavanju simptoma, poručuju zagovornici tradicionalne medicine. Oni nude nekoliko preparata, odavno poznatih u narodu.

* Jabukovo sirće uvećava osjetljivost na insulin, smanjuje nivo glukoze u krvi, lošeg holesterola i triglicerida. Poboljšava cjelokupan metabolizam, što pomaže pri gubitku suvišnih kilograma. Potrebno je sipati dvije kašičice sirćeta u čašu mlake vode, dobro promješati i popiti ujutru, pola sata prije doručka. Na početku treba piti čašu dnevno, a zatim postepeno povećavati dozu do tri čaše, i piti pre svakog glavnog obroka.

* Bosiljak utiče na smanjenje nivoa muških polnih hormona, pomaže kod gojaznosti i insulinske rezistencije. Da biste sebi pomogli potrebno je da svakog jutra, na prazan želudac, pojedete od 10 do 12 svežih listića bosiljka.

Izvor
Novosti online
Tagovi
Prikaži više

Povezani članci

Back to top button
Close
Close