izbor urednikaKolumneZvornik

Kulturna baština grada Zvornika u Narodnoj biblioteci i Muzejskoj zbirci

Kulturna baština grada Zvornika, i njegove okoline, temelji se na solidno prikupljenoj arheloškoj građi, koja datira još od antičkog perioda, te na usmenoj tradiciji, a donekle i pisanim istorijskim dokumentima.

Naselja smještena uz rijeku Drinu, na glavnom putu Domavija (Srebrenica)- Sirmium (Sremska Mitrovica), nisu mogla biti zanemarena. U srednjem vijeku ovo područje dobija na većem značaju, jer se nalazi na samoj granici između Istoka i Zapada. Iako je zvanično potvrđeno da ime grada datira od 1410. godine, ima ozbiljnih indikacija da je ovo područje bilo i ranije naseljeno. O tome svjedoče brojni arheološki ostaci pronađeni u širem području grada u vidu spomenika i stećaka i raznih drugih predmeta. Jedan broj tih „svjedoka prošlosti“ nalazi se u Zemaljskom muzeju u Sarajevu, neki su u muzeju Semberije u Bijeljini, a jedan manji dio se nalazi i danas dan u, i ispred,  Muzejske zbirke, u zgradi Kasina, u Zvorniku. Ispred Kasine je postavljen lampidarij sa ostacima iz rimskog perioda i stećcima iz srednjeg vijeka.

Inače, važno je istaći da Muzejska zbirka, kao kulturna ustanova, djeluje u sastavu biblioteke od 1980. godine, a najviše zasluga za njeno osnivanje ima gospodin Rajko Avramović, nastavnik u penziji. Može se slobodno reći, da je on cijelokupan svoj život posvetio istraživanju prošlosti grada Zvornika i jedan je od najzaslužnijih što Muzejska zbirka ima ovaj određen broj eksponata.

Osim Muzejske zbirke, pomenuli smo i gradsku biblioteku, koja postoji od juna 1946. godine. Međutim, grad je prije biblioteke imao niz čitaonica, koje su djelovale u periodu od 1903. do 1941. godine.

O nekim organizovanim kulturnim ustanovana nalik biblioteci i čitaonici, u ranijim istorisjkim periodima, teško je govoriti, jer u srednjem vijeku pismenost se uglavnom sticala u okviru manastira, a u novom vijeku osim manastira, pismenost je bila zastupljena u krugovima bliskom vladaru, vojsci,a kasnije u većim gradskim centrima, ko je imao mogućnost da pošalje svoje dijete. Kada smo već pomenuli čitaonice, prva čitaonica osnovana u gradu je bila Srpska čitaonica, osnovana 1903. godine. Kasnije će svoju čitaonicu osnovati i Srpsko Sokolsko Društvo (od 1930. samo Soko), koje će u periodu između dva rata imati jedan solidan broj knjiga.

Muslimani će 1924. godine osnovati Muslimansku čitaonicu „Sloga“, koja će se od 1930. zvati Narodna čitaonica „Sloga“. Brisanje nacionalnih odrednica je rezultat diktature kralja Aleksandra, a kasnije i Namjesničkog ustava, jer se u 30-im godinama radilo na integralnom jugoslovenstvu. Osim već pomenutih čitaonica, u gradu će pred Drugi svjetski rat postojati i jedna ilegalna čitaonica, čiji su članovi bili simpatizeri i članovi Komunističke partije. Djelovanje ove čitaonice i njenih članova otkriveno je 1939. godine, nakon čega je ona ukinuta, njeni aktivni članovi pohapšeni, a literatura je zaplenjena.

U Drugom svjetskom ratu i periodu vlasti NDH, u Zvorniku neće djelovati ni jedan kulturna ustanova, koja je bila u službi građana. Od 1946. godine godine počeće sa radom Narodna biblioteka Zvornik, koja je od svog osnivanja vrlo često mijenjala prostorije, da bi od 1973. godine, konačno dobila svoju adresu, u zgradi Kasine. Prvi bibliotekar bila je Dragica Cvjetinović Bošnjak. Biblioteka u svom sastavu ima čitaonicu, a od 1980. godine i Muzejsku zbirku, što zajedno predstavlja jednu lijepu i autentičnu kultuno-istorijsku ustanovu.

Back to top button
Close
Close