Na ulicama Barselone plesali su vatreno crveni i zlatni kineski zmajevi, dok su kineski akrobate izvodili vještine sa svjetlećim lampionima pred oduševljenom publikom. Šangaj je ove sedmice napravio istoriju kao prvi azijski grad koji je pozvan da bude počasni grad na čuvenom kulturnom festivalu La Merce u Barseloni.
Potpredsjednik Šangaja Lu Šan doputovao je u Barselonu da govori na otvaranju festivala, poručivši da kineska i katalonska kulturna tradicija, iako različite po formi, dijele „zajednički duh“. Ipak, dok Španija i Kina prolaze kroz period uzajamnog približavanja, taj osjećaj dobrodošlice nije podijeljen u čitavoj Evropskoj uniji.
Španski premijer Pedro Sančez posjetio je kineskog predsjednika Si Đinpinga četiri puta u posljednje četiri godine i pozvao je čitavu EU da poboljša odnose sa Kinom nakon ponovnog izbora Donalda Trampa prije dvije godine. Taj potez izazvao je nezadovoljstvo među dijelom evropskih partnera Španije, koji Peking vide kao strateškog rivala i mogućeg geopolitičkog protivnika EU.
Njemačka i Francuska, najveće sile Unije, nedavno su se ujedinile oko agresivnijeg pristupa prema Kini, tražeći od Brisela da zatvori tržište EU za subvencionisane kineske konkurente. Prema podacima Evropske komisije, trgovinski deficit sa Pekingom dostigao je čak milijardu evra dnevno.
Druge zemlje EU zabrinute su zbog bliskih odnosa Kine sa Rusijom. Peking poriče da pomaže Moskvi u ratu u Ukrajini, ali stručnjaci za odbranu tvrde da kineska tehnološka i ekonomska podrška pomaže Rusiji da nastavi vojnu kampanju.
Pravnik i akademik Viktor Kortiso, specijalista za špansko-kineske odnose, kaže da je Španija svjesno odabrala nacionalni interes ispred evropske solidarnosti. „Kineske investicije u Španiju su se udvostručile samo u poslednjoj godini“, rekao je Kortiso, dodajući da je realpolitika presudila – bliskost sa Kinom donosi investicije i jača privredu.
Prema podacima agencije ICEX Spain Trade and Investment, kineska ulaganja u Španiju naglo rastu, prije svega kroz izgradnju fabrika baterija i automobilskih pogona. Kortiso smatra da bi Španija mogla postati omiljena evropska destinacija za kineske investicije, posebno otkako Mađarska više nije pod vlašću provekinoškog Viktora Orbana.
Dok je američko ulaganje u opadanju, kinesko dobija na značaju. Ministarstvo privrede Španije navodi da je neto američko ulaganje opalo za oko milijardu evra, iako SAD ostaju najveći pojedinačni strani investitor u zemlji.
Prema istraživanju Pew Research Center objavljenom ovog ljeta, 54 odsto Španaca ima pozitivno mišljenje o Kini, naspram samo 30 odsto koji pozitivno gledaju na SAD. Kortiso objašnjava da Kina olakšava trgovinu, dok su Trampove carine i posledice rata u Iranu trgovinu sa SAD znatno otežale.
Dodatno nepovjerenje izazvalo je i to što je američki predsjednik prijetio ekonomskim sankcijama španskom premijeru zbog odbijanja da poveća odbrambeni budžet na 5 odsto BDP-a ili dozvoli korišćenje američkih baza u Španiji za napade na Iran.
Kada je kineski proizvođač automobila Chery Automobile prije dvije godine izabrao Španiju za svoje prvo evropsko proizvodno čvorište, oživio je nekadašnji ugašeni brend Ebro. Pored toga, kompanija Hithium planira ulaganje u Navaru na sjeveru Španije, dok je CATL uključen u izgradnju fabrike baterija u Saragosi.
Kritičari strahuju da ove fabrike na španskom tlu slabe jedinstveno tržište EU i da predstavljaju način da kineske kompanije zaobiđu carine na uvoz električnih vozila. Ipak, Migel Otero, stručnjak za Kinu iz madridskog Instituta Elkano, tvrdi da su evropski saveznici Španije licemjerni, jer i sami – Francuska, Italija i Njemačka – imaju sopstvene strateške odnose sa Pekingom.
Prema njegovim riječima, Španija samo pokušava da diverzifikuje partnerstva, ne samo sa Kinom već i sa Kanadom, Brazilom, Indijom i Africom, jer Evropa više ne može u potpunosti da se osloni na Sjedinjene Američke Države.