Pčele žive značajno kraće – problem za cijeli svijet

Najnovije naučne analize pokazuju da pčele žive kraće nego prije pet decenija, što predstavlja ozbiljno upozorenje za cjelokupnu ravnotežu u prirodi. Istraživači sa prestižnog Univerziteta Merilend u SAD utvrdili su da je životni vijek odraslih medonosnih pčela u kontrolisanim laboratorijskim uslovima danas gotovo prepolovljen u odnosu na početak sedamdesetih godina prošlog vijeka.

Podaci iz dugogodišnjih eksperimenata otkrivaju dramatičan pad. Medijalni životni vijek radilica početkom sedamdesetih iznosio je 34,3 dana, dok je u novijim testiranjima pao na svega 17,7 dana, što je smanjenje od skoro 50 procenata. Iako se ove brojke odnose na laboratorijsko okruženje, matematički modeli ukazuju na to da ranije uginuće radilica direktno otežava opstanak cijele zajednice i dramatično povećava rizik od propadanja košnica.

Ugrožene i divlje vrste širom Evrope

Na terenu, međutim, problem ne pogađa isključivo medonosne pčele u košnicama. Prema podacima koje donosi Evropska crvena lista pčela, čak 172 vrste klasifikovane su kao ugrožene, što čini 10,4 odsto ukupno procijenjenih populacija. Drugim riječima, približno svaka deseta vrsta divljih pčela u Evropi nalazi se pred rizikom od trajnog nestanka, a upravo te neprimjetne divlje vrste odrađuju lavovski dio posla na poljima i livadama.

Glavni razlog za ovoliko skraćenje života naučnici još nisu u potpunosti definisali. Kao uobičajeni krivci često se navode agresivni pesticidi čiji se ostaci talože u polenu i narušavaju imunitet insekata. Ipak, budući da su posmatrane pčele uzimane iz društava još u fazi larve, istraživači pretpostavljaju da uzroke treba tražiti i u genetici, skrivenim patogenima i negativnim uticajima tokom najranijeg stadijuma razvoja, kako prenosi banjalučki portal Nezavisne novine.

Mada osnovne žitarice poput pšenice, kukuruza i riže ne zavise od insekata, nestanak pčela direktno bi doveo do drastičnog pada prinosa voća, povrća i orašastih plodova, uz neminovan skok cijena hrane. U prirodnom lancu ishrane poremećaj bi bio još dublji, jer pčele oprašuju ogroman spektar divljeg bilja, pa njihovo tiho povlačenje povlači za sobom urušavanje kompletnih ekosistema.