Pojam „Tukididova zamka“ potiče od antičkog grčkog istoričara Tukidida, koji je opisivao sukob između Sparte i Atine u Peloponeskom ratu. Teorija objašnjava obrazac po kojem uspon jedne velike sile neizbježno izaziva strah i sukob sa postojećom vodećom silom.
Prema ovom tumačenju, kada nova sila počne da ugrožava dominaciju postojeće, tenzije i strah od gubitka moći često vode u otvoreni sukob, čak i kada ga nijedna strana zapravo ne želi. Upravo zbog toga se koncept danas često primjenjuje na analizu odnosa između najvećih svjetskih sila.
Teorija se u savremenom kontekstu smatra aktuelnijom nego ikad piše Blumberg, jer se koristi kao okvir za razumijevanje geopolitičkih tenzija i takmičenja za globalni uticaj. Antički primjer sukoba Sparte i Atine tako i danas služi kao upozorenje na to kako strah od promjene ravnoteže moći može dovesti do konflikta.
Prema pisanju američke agencije ekonomski, tehnološki i vojni uspon Kine predstavlja izazov za dugogodišnju dominaciju Amerike kao svjetske supersile.
Navodi se i da je kineski stav da dvije strane treba da pronađu način da koegzistiraju, što Peking često opisuje kao „uzajamno poštovanje“ i „obostrano korisnu saradnju“.
Alison je tokom prve decenije 21. vijeka tvrdio da će, kako Kina bude jačala, prijetiti da potisne uticaj SAD, što bi moglo da dovede do rivalstva koje vodi u oružani sukob.
Tukidid je bio grčki istoričar koji tokom petog vijeka prije nove ere Peloponeski rat objasnio kao neizbježan sukob između grada-države u usponu Atine i već uspostavljene supersile Sparte.