Dvije naučnice rođene u Beogradu našle su se ove godine na Forbsovoj listi „50 Over 50: Innovation“, koja okuplja žene starije od 50 godina čiji rad mijenja nauku, tehnologiju, medicinu i svijet inovacija.
Profesorka Gordana Vunjak-Novaković (77) danas predaje biomedicinsko inžinjerstvo i medicinske nauke na Univerzitetu Kolumbija u Njujorku. Počela je na Tehnološko-metalurškom fakultetu u Beogradu, a potraga za spojem inžinjerstva i medicine odvela ju je na MIT, gdje se kao Fulbrajtova stipendistkinja posvetila inžinjerstvu tkiva.
Njen tim danas razvija tehnologije za stvaranje funkcionalnih ljudskih tkiva – srca, kostiju, pluća, jetre i krvnih sudova – za regenerativnu medicinu, kao i modele „organa na čipu“ za proučavanje bolesti. Kroz njenu laboratoriju prošlo je više od 250 mladih naučnika, a iz njenih istraživanja nastalo je pet biotehnoloških startapa, među kojima i EpiBone, koja razvija tehnologije za regeneraciju kostiju i hrskavice.
Ove godine dobila je i međunarodnu nagradu L’Oreal-Unesko For Women in Science, koja se godišnje dodjeljuje pet istaknutih naučnica iz različitih dijelova svijeta.
Druga Beograđanka na listi je Maja Matarić (61), profesorka računarskih nauka, neuronauke i pedijatrije na Univerzitetu Južne Kalifornije. Rođena je u Beogradu, a od 16. godine živi u Sjedinjenim Američkim Državama. Završila je Univerzitet u Kanzasu, a doktorirala na MIT-u.
Matarić je jedna od pionirki socijalno-asistivne robotike – oblasti u kojoj roboti ne obavljaju fizičke i industrijske poslove, već pomažu ljudima. Njeni timovi razvijali su robote koji komuniciraju sa djecom sa autizmom, starijim osobama i ljudima koji se oporavljaju od moždanog udara. Godine 2016. bila je među osnivačima kompanije Embodied, koja je razvila robota Moxie, namijenjenog interakciji sa ljudima.
Iako su njihove karijere krenule potpuno različitim putevima – jedna kao hemijski inžinjer, druga kao stručnjakinja za računarstvo – obje su se 2026. godine našle na istoj Forbsovoj listi, kao podsjetnik da velika karijera nema rok trajanja.