Crna Gora tokom septembra neće zatvoriti nijedno novo pregovaračko poglavlje sa Evropskom unijom, iako se početkom mjeseca razmatrala mogućnost da na međuvladinoj konferenciji budu privremeno zatvorena četiri poglavlja – prenosi Radio Slobodna Evropa, pozivajući se na Vijeće EU.
Podgorički dnevni list Dan, pozivajući se na neslužbene diplomatske izvore iz Brisela, objavio je da je Holandija zatražila pauzu u daljem napretku Crne Gore prema EU, uz obrazloženje da su potrebne dodatne analize i dosljednija primjena evropskih standarda. Prema istom izvoru, tom zahtjevu pridružile su se Hrvatska, Estonija, Litvanija i Letonija.
Zvaničnik Vijeća EU izjavio je da se intenzivno radi na pripremi odluka i da je odgoda prije svega posljedica nedostatka vremena potrebnog državama članicama da završe nacionalne procedure, a ne političkih prepreka. „Mnoga od njih vrlo su tehnička i zahtijevaju da svaka država članica sprovede opširne unutrašnje konsultacije“, rekao je zvaničnik EU.
Reakcije nakon smrti Ratka Mladića
Diplomatski izvori RSE-a navode da razlozi odgode nisu isključivo tehničke prirode, već da je na stavove pojedinih država članica uticalo i ponašanje dijela crnogorskih političara nakon smrti i tokom sahrane Ratka Mladića. Hrvatska vlada je osudila saučešće koje je predsjednik crnogorskog parlamenta Andrija Mandić uputio povodom Mladićeve smrti, ocijenivši njegov postupak „neprihvatljivim i protivnim vrijednostima na kojima počiva Evropska unija“.
Otvorena pitanja sa Zagrebom
Najnovija odgoda dolazi u trenutku kada Podgorica pokušava riješiti niz otvorenih bilateralnih pitanja sa Hrvatskom, koja već duže opterećuju odnose dviju država i zatvaranje pojedinih pregovaračkih poglavlja, posebno poglavlja 31 o spoljnoj, bezbjednosnoj i odbrambenoj politici. Među otvorenim pitanjima su razgraničenje na moru, vlasništvo nad školskim brodom „Jadran“, ratna odšteta, nestale osobe iz ratova devedesetih i položaj hrvatske zajednice u Crnoj Gori. Hrvatska je ranije izrazila nezadovoljstvo i rezolucijom o genocidu u sistemu logora Jasenovac, Dahau i Mauthauzen, koju je crnogorski parlament usvojio u junu 2024. godine.
Zatvoreno 18 od 33 poglavlja
Crna Gora je otvorila svih 33 pregovaračka poglavlja, a njih 18 je dosad privremeno zatvoreno. Posljednja međuvladina konferencija održana je 14. jula, kada su zatvorena poglavlja 8, koje se odnosi na politiku konkurencije, i 29, o carinskoj uniji. Vlada premijera Milojka Spajića želi preostalih 15 poglavlja zatvoriti do kraja decembra, a finalizaciju Ugovora o pristupanju očekuje u prvoj polovini 2027. godine.