Rat između SAD-a i Izraela s jedne strane i Irana s druge ušao je u šestu nedjelju, a intenzitet sukoba ne jenjava – naprotiv, eskalira na sve više frontova. Tri vijesti iz posljednjih dana ocrtavaju dramatičnost situacije.
Iranski dronovi pogodili američku ambasadu u Rijadu
Napad na američku ambasadu u Saudijskoj Arabiji od 3. marta bio je ozbiljniji nego što je u početku otkriveno. Prema izvještaju Wall Street Journala, koji se poziva na američke zvaničnike, dva iranska drona probila su protivvazdušnu odbranu u Diplomatskoj četvrti Rijada i pogodila američki kompleks – drugi dron udario je tačno u isto mjesto kao i prvi, uzrokujući dvostruku eksploziju.
Napadi su probili sigurni dio ambasade gdje uobičajeno rade stotine zaposlenih, teško oštetivši tri sprata zgrade – uključujući stanicu CIA-e. Saudijski zvaničnici su u početku umanjivali značaj napada, nazivajući ga manjim požarom s ograničenom štetom, ali američki zvaničnici tvrde da je požar trajao satima i prouzrokovao nepopravljivu štetu dijelovima veleposlanstva.
„Da nije bila noć, broj žrtava bi bio velik“, navodi Wall Street Journal.
UAE – nova strana u ratu?
Iranski državni mediji tvrde da su se Ujedinjeni Arapski Emirati priključili ratu protiv Irana, pozivajući se na dva navoda dokaza: uništenje kineskog drona WingLoong-2, koji je „u posjedu samo Saudijske Arabije i UAE“, te presretanje emiratskog borbenog aviona Mirage 2000 iznad iranskog ostrva Jask 22. marta. Emirati za sada nisu reagirali na ove tvrdnje.
Kontekst nije zanemariv: UAE i Iran su pet decenija u teritorijalnom sporu oko tri mala ostrva u Perzijskom zaljevu, smještena blizu Hormuškog tjesnaca – Abu Muse te Velikog i Malog Tunba. Iran je preuzeo kontrolu nad njima 1971. godine, neposredno prije nego što su Emirati stekli nezavisnost od Londona.
Oboreni F-15, potraga za pilotom, napadnuta spasilačka misija
Američki borbeni avion F-15E srušen je iznad Irana – potvrđeno je s obje strane. Iran je u početku tvrdio da je u pitanju bio F-35, ali je vjerovatno došlo do zabune. Dva američka pilota iz dva različita oborena aviona spašena su, ali za trećim se još traga – iranske naoružane plemenske grupe raširile su se po pokrajinama Kohgilujeh i Boyer-Ahmad tražeći ga.
Incidenti razotkrivaju razliku između optimističnih izjava predsjednika Donalda Trampa i ministra odbrane Pitea Hegzeta – koji tvrde da američke snage imaju „potpunu kontrolu nad nebom“ – i stvarnosti na terenu. Potraga za nestalim pilotom dodatno podiže uloge za Vašington u sukobu koji ima nisku javnu podršku kod Amerikanaca i bez vidljivog kraja.
Situacija se dalje komplikuje: dok spasilačke misije pokušavaju izvući vojnike, njima prijeti nova opasnost s tla – od naoružanih iraničkih skupina koje kontrolišu teren.