Mapa nataliteta Evrope za 2025. godinu pokazuje zabrinjavajuće trendove: gotovo cijeli kontinent obojen je u crveno, što signalizira da se u većini zemalja rađa nedovoljno djece za prostu obnovu stanovništva.
Dok se zapadna i južna Evropa suočavaju sa ozbiljnim padom, prostor Balkana se trenutno nalazi u „žutoj zoni“, što je statistički bolja pozicija u odnosu na ostatak kontinenta, ali i dalje ispod kritične granice, prenose „Nezavisne novine„.
Situacija u regiji: Bolji od prosjeka, ali nedovoljni
Podaci pokazuju da zemlje regije stoje stabilnije od evropskih giganata, ali nijedna ne dostiže ključni prag od 2,1 djeteta po ženi, koji je neophodan za održavanje broja stanovnika.
- Srbija: 1,61
- Bosna i Hercegovina: 1,57
- Slovenija: 1,52
- Hrvatska: 1,49
Evropa u „crvenom“: Demografski kolaps Ukrajine
Većina ekonomski najrazvijenijih zemalja bilježi izuzetno niske stope fertiliteta:
- Njemačka: 1,30
- Italija: 1,14
- Španija: 1,11
- Poljska: 1,09
Najkritičnije stanje zabilježeno je u Ukrajini, gdje stopa iznosi svega 0,85, što ukazuje na potpuni demografski kolaps. Na dnu liste unutar Evropske unije nalaze se i Malta (1,01) te Litvanija (1,11). S druge strane, u 2024. godini najvišu stopu u EU imala je Bugarska sa 1,72.
Zašto natalitet pada i šta to znači za budućnost?
Demografi ističu da su razlozi za ovakvu sliku složeni: od kasnijeg zasnivanja porodice i visokih troškova života, do nesigurnog tržišta rada i promjene životnih prioriteta.
Posljedice koje slijede su neumoljive:
- Smanjenje radne snage: Manji broj mladih ljudi koji ulaze na tržište rada.
- Pritisak na penzioni sistem: Sve manje radnika izdržava sve veći broj penzionera.
- Ubrzano starenje: Evropa postaje „stari kontinent“ u punom smislu te riječi.
Iako se Evropa trenutno demografski održava zahvaljujući migracijama, bez unutrašnje obnove stanovništva dugoročna stabilnost penzionih i socijalnih sistema ostaje pod velikim upitnikom.