Sovjetske jedinice su na juriš i uz znatne gubitke na današnji dan 1945. godine oslobodile zarobljenike u Aušvicu, najvećem nacističkom koncentracionom logoru u Drugom svjetskom ratu.
U logoru je ostalo oko 7.000 zatvorenika koje Nijemci u žurbi nisu stigli da pobiju. U gasnim komorama Aušvica je, uključujući djecu i žene, ubijeno najmanje milion i po ljudi, najviše Jevreja.
U logoru je bilo i više od 25.000 Jugoslovena, najviše Jevreja i Srba.
Datum sovjetskog oslobođenja najvećeg nacističkog logora za masovno uništavanje stanovništva Aušvica – 27. januar, u svijetu se obilježava kao Međunarodni dan sjećanja na žrtve Holokausta.
Aušvic se nalazio u južnoj Poljskoj, 50 kilometara zapadno od Krakova i 286 kilometara od Varšave, a ime je dobio po obližnjem gradu Osvjenćim /Aušvic na njemačkom/.
Nakon njemačke okupacije Poljske u septembru 1939. godine, Osvjenćim je priključen Njemačkoj i ime mu je promijenjeno u Aušvic.
U koncentracioni logor Aušvic ukupno su deportovana 1,3 miliona ljudi iz raznih dijelova Evrope. Od tog broja, u ovom zloglasnom logoru ubijen je 1,1 milion ljudi.
Većina žrtava je ubijena odmah po dolasku u logor u gasnim komorama Aušvica dva, u kojima je korišten gas „ciklon B“. Ostali su umrli od sistematskog izgladnjivanja, prinudnog rada, nekontrolisanih epidemija, te u egzekucijama strijeljanjem, ali i medicinskim eksperimentima.
Među stradalima je i 19.000 Roma koji su ubijeni u julu 1944. godine i oko 83.000 Poljaka. Komandant logora Rudolf Hes je na Nirnberškom procesu svjedočio da je do 2,5 miliona ljudi umrlo u Aušvicu.
Do danas su sačuvani mnogi objekti logora Aušvic. Oni su zvanično pod zaštitom Državnog muzeja Aušvic-Birkenau, osnovanog 1947. godine, koji ima i funkciju istraživačkog centra za proučavanje Holokausta.
Unesko je ovaj logor 1979. godine proglasio dijelom Svjetske baštine pod nazivom „Aušvic-Birkenau – njemački nacistički koncentracioni logor smrti“.